16 augustus 2022
Wim Hullegie, fysiotherapeut en wetenschapsfilosoof

Schrijf u nu in voor de SamenGezond Spelen 2022. Naast de meer dan 1000 prijzen, maakt u nog eens kans op 1000 extra prijzen namens Menzis Leefkracht collectief. Deze brief ontving ik vorige maand. Ik had net op de opiniepagina van de NRC van woensdag 13 juli een artikel gelezen van twee sociaal geneeskundigen. In dit stuk komen ze in opstand tegen sneaky en misleidende preventiebeleid zoals bijvoorbeeld in de ontvangen brief van Menzis.

Ruiterlijk geven de sociaal geneeskundigen toe dat het overeind houden van basale gezondheidsvoorzieningen in onze samenleving is mislukt. Zij hebben allebei voor de overheid gewerkt ( universiteit, inspectie, huisartsgeneeskunde, bestuurstaken) en komen er achter dat het beleid om burgers te beschermen tegen slechte leefomstandigheden faalt. Analyse: er moet meer overheidsinterventie komen. Een verrassende conclusie. Maar hoe dan?

De dolgedraaide tango tussen vraag en aanbod in de zorg, onderwijs en nutsvoorzieningen (ook wel markwerking genoemd) is gebaseerd op individualistische voorkeuren en het liberale gedachtengoed. Hulpverleners en verzekeringsmaatschappijen storten zich massaal op individuele leefstijlprogramma’s, fit4surgery programma’s en er zijn al hulpverleners die gaan wandelen met de patiënt. Er wordt veel overheidsgeld in gestopt.

Kansloze missie
De maatregelen gaan volgens de sociaal geneeskundigen niet lukken. Ze zijn niet, zoals uiteraard niemand, tegen leefstijlgeneeskunde. Ze zijn niet tegen passende zorg, tegen preventie of technologische interventies. Maar daarnaast moeten er andere dingen gebeuren. De sluwe lobbyisten van de voedingsindustrie, de marketeers van Jumbo, Albert Hein en verzekeraars die bedreven zijn in legale misleiding (topsporters als rolmodel voor gezondheid) moeten worden aangepakt. Het is allemaal symptoombestrijding. Het pleidooi voor maatschappijgeneeskunde (een wettelijke eis voor centrale bescherming van de burger tegen slechte leefomstandigheden) is hartverwarmend. De sociaalgeneeskundige prof. Arie Querido zei al in de jaren zestig van de vorige eeuw: vertel me waar u woont en ik weet wat u heeft!

Eigen schuld dikke bult
Er is dus geen sprake van een individueel probleem, zoals vaak wordt gesuggereerd, maar van een structureel maatschappelijk probleem. We zien het nu ook weer misgaan bij het generiek en adequaat bijstellen van de oplopende energierekening voor de burger. Dit is een maatschappelijk probleem dat je collectief moet oplossen. Het gaat structureel mis volgens de twee artsen op het niveau van de aansturing. En dat zien ze goed. De oplossing is Cruijffiaans simpel. Op populatieniveau preventiebeleid maken in plaats van achteraf beleid maken gebaseerd op de huidige eigen schuld dikke bult cultuur.

We vragen prof. Robbert Dijkgraaf als Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en prof. Ernst Kuipers als Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om samen zo snel mogelijk een spoedwet te maken waarin de politiek (= wij) het volgende gaat invoeren: onderwijsinstellingen worden verplicht om te zorgen dat ieder kind, scholier of student dagelijks eenmaal een gezonde maaltijd krijgt. De toezichthouders van de Warenwet levensmiddelen bewaken de kwaliteit. Daarbij krijgen alle scholieren van de basisscholen tenminste 1,5 uur gymnastiek per dag.

Al deze zaken kunnen ze per direct invoeren. Ook liberalen kunnen grenzen stellen aan sneaky preventiebeleid. Dit heeft niets met betutteling te maken, waar ze zo bang voor zijn. Samen in de brede zin van het woord gezond spelen en eten heet leven. Centrale bescherming tegen slechte leefomstandigheden is een recht voor de burger en een plicht voor de overheid. Waar wachten Robbert en Ernst eigenlijk op? Een spoedwet is toch zo gemaakt?

 

Samenwerking met schouderspecialist @Bart-Jan Veen door het geven van schouderonderwijs!
*klik op de afbeelding*
#schouders #schouderpijn #twente #teamwork #beltstraat #enschede #huisarts #naturadocet
Lees nu de nieuwe column van Wim Hullegie van MSC Zorg (Hullegie & Richter Fysiotherapie) over evolutiebiologie, sport en gender in TKKR magazine:
 
#gender #LiaThomas Frans de Waal – Public Page #primatology #evolutionbiology #sport

Lees de nieuwe column van Wim Hullegie in TKKR.nl via https://www.tkkr.nl/columns/de-zorg-heeft-geen-transitiedokters-nodig-maar-praktijkmensen.html

Topsporters leveren bijzondere prestaties en zij bezorgen veel mensen plezier. Een teamprestatie of een individuele prestatie van een sporter is soms indrukwekkend om te zien. Zoals veel sportliefhebbers geniet ik van de voetbalslimheid van Benzema. Ik geniet nog altijd van Armstrongs geweldige Touroverwinningen. Het evolutionair ontwikkelde veelzijdige bewegen van de mens manifesteert zich in de moderne cultuur in spel en sport. Het bewegingsleven van de mens bestaat uit het vermogen een beetje te klauteren, klimmen, zwaaien, rennen en werpen. De mens kan van alles een beetje en blinkt nergens in uit. De uitvinding van spel en sport kenmerkt de menselijke cultuur als sinds de oudheid, die we helaas laten domineren door het sportgedrag van topsporters.

Dieet van atleten
Sportgedrag is dus een vorm van menselijk spel. Als topsporters serieus gaan praten over hun lichaam is het oppassen geblazen. De belangstelling voor het ‘dieet van atleten’ is in onze huidige tijd opvallend hoog. Hoe is toch dat beeld ontstaan dat topsporters een bijdrage kunnen leveren aan de volksgezondheid is mij een raadsel. Gezondheidscampagnes van de overheid, die beogen burgers gezond te krijgen, kunnen niet tippen aan de belangstelling voor verhalen over de leefstijl van topatleten. Erben Wennemars spant de kroon met zijn slogan ‘Gezond is het nieuwe rijk’. Zijn obsessieve bewondering van zijn eigen lichaam is minder onschuldig. Alleen gezonde en fitte mensen kunnen goed presteren, stelt Wennemars.

Lichaamsverheerlijking
Het ‘Atleten Dieet’ symboliseert een zoektocht naar het perfect gebouwde lichaam. Het suggereert controle over de voeding en over de invloed ervan op je lichaam. Hoe het precies zit is nog onbekend, maar mensen als Wennemars versterken onbedoeld het obsessief bezig zijn met gezond en verantwoord eten. Het doel van de iemand om een ‘gezond’ lichaam te krijgen wordt ook wel orthorexia genoemd. Deze gebruikte term is misleidend en te verwant met een eetstoornis als anorexia. Anorexia is een ernstige ziekte waar wetenschappers en clinici en patiënten al jaren mee stoeien om de oorzaak ervan te vinden. Orthorexia is – zoals het er nu uitziet – een cultuurpathologie, versterkt door de rare lichaamsverheerlijking. Snel mee ophouden is mijn devies. Sport wordt op deze manier misbruikt en de vaak toch al gezonde mensen gaan er mee aan de haal.

Omgeving
Sportgedrag is voor opgroeiende kinderen waardevol om het bewegingsleven te ontwikkelen. Vanuit het menselijk spel samen met onderwijzers, leraren, ouders, wijkcoaches en grootouders of andere steunfiguren krijgen jonge mensen vertrouwen in het bewegen. In de derde helft na het sporten leren ze de beginselen van sociale activiteiten, waarbij gegeten en gedronken wordt. Ze bewegen hierdoor gemakkelijker in het sociale verkeer. Overheden zouden hier meer op moeten sturen. Dit is ‘gezond voor het welzijn’ voor jong en oud waardoor mensen levensjaren kunnen toevoegen. Topsporters gebruiken als rolmodel voor het verbeteren van het perfecte lichaam berust op een cultureel misverstand. Het getuigt van weinig inzicht in het fenomeen sport en spel. Topsport heeft in ieder geval niets met gezondheid en welzijn te maken. Wel leuk om af en toe naar te kijken.

Dr. Wim Hullegie, fysiotherapeut en wetenschapsfilosoof

21-5-2022, TKKR

Vandaag staan mijn collegae hulpverleners en ik massaal stil bij de internationale dag voor mensen met een zeldzame ziekte. De mensen met een zeldzame ziekte zijn vandaag niet van de buis te slaan. De ruim 1 miljoen patiënten krijgen extra aandacht in spreekkamers van hulpverleners. Vooral om onnodige diagnostische vertraging te vóórkomen. Volgens gegevens uit de Lancet van 2009 wacht 25 procent van de patiënten met een zeldzame aandoening tussen de vijf en 30 jaar op de juiste diagnose.

Kwaliteitsslintjes
De meest voorkomende klacht van mensen met een zeldzame aandoening is de afwijzing door hulpverleners. Met de pech van de aanwezige aandoening leren ze wel leven. Maar de ontkenning van klachten ondermijnt de patiënt. Dit is toch vreemd in een tijd waar Personalized Medicine en Leefstijlgeneeskunde op maat gepredikt wordt. In de reclamespotjes van de verzekeraars en instellingen is het toch ‘de patiënt voor en de patiënt achter’. Ze werken met geweldige persoonsgerichte kwaliteitssystemen. Als je kwaliteitsscores hoog zijn krijg je als hulpverlener of gespecialiseerde afdeling zelfs een lintje. Excuses voor dit cynisme. Ik zit te zeiken en dat moet ik niet doen op deze feestelijke dag.

Diagnostiek door een rietje
Het positieve van deze dag is dat de verzekeraars en het Ministerie van VWS de hulpverleners toestemming geven om aan patiënten te vragen hoe het werkelijk met ze gaat. Niet uit professionele beleefdheid, maar uit interesse. Aandacht voor al die vage klachten die je niet begrijpt. Je hoeft niet door rietje naar een probleem te kijken. De menselijke maat is toegestaan. Het persoonlijke verhaal van de patiënt wordt vandaag niet gedeeld met de meetlustige verzekeraars. De datawetenschappers hebben een dagje vrij. Het komt niet in het elektronisch dossier. De opzichtige onzinnige digitale vragenlijsten om de kwaliteit van de hulpverlening te meten blijven achterwege. Een heerlijke zeldzame normale dag.

Systeemfout
Morgen domineert de mythe van het gemiddelde weer in de spreekkamers en zijn er geen zeldzame ziekten meer. De motor achter de kwaliteitsterreur draait dan weer op volle toeren. De meetobsessie bevindt zich anno 2022 op een hoogtepunt. Verzekeraars worden er opgewonden van en hebben ten onrechte van de samenleving (van ons burgers ) de regie /macht gekregen. Oud-politici smullen van een bestuursbaantje bij de verzekeraars. Uitgangspunt bij alle verzekeraars: het lichaam is een machine en we detecteren en behandelen afwijkingen. We maken een gemiddelde en alles wat afwijkt bestaat niet. Punt uit. Deze mythe van het gemiddelde is abnormaal. Het is een systeemfout die verweven is in onze samenleving. En niet alleen in de gezondheidszorg.

Verspilling
Wanneer de klachten van patiënt niet passen binnen de norm van het bekende, is het luisteren naar en geloven in de verhalen van patiënten belangrijker dan een schematische, richtlijngestuurde benadering van een diagnose. Zorgprofessionals moeten luisteren naar patiënten en het voortouw nemen om de ervaringen van deze groep patiënten serieus te nemen en de begeleiding verbeteren. Dit is uiteindelijk ook veel goedkoper. Verzekeraars zijn te belangrijk geworden. Daarbij vinden ze zichzelf erg goed. Maar ze zijn eindverantwoordelijk voor 25 miljard euro verspilling omdat ze hulpverleners dwingen, de hele dag, door een rietje te kijken. Stelt u zich eens voor dat u door een rietje naar de Nachtwacht moet kijken. Daar trapt u niet in. U kijkt naar het geheel en dan soms naar een detail. En vice versa.

Dr. Wim Hullegie, fysiotherapeut en wetenschapsfilosoof

28-2-2022 – https://www.tkkr.nl/columns/zeldzame-ziekten-een-dag-normaal.html

De kerst en jaarwisseling zijn weer voorbij. De leefstijlcoaches staan in de startblokken om je een schuldgevoel aan te praten over je gewicht. Over dit gewicht ga ik het niet hebben. Ik wil het vandaag hebben over het ‘gewicht’ van ons bestaan. Want daar ging het afgelopen kerstfeest in essentie toch om? Het losmaken van je eigen ‘gewicht’ om de ander te zien als ander. Dat is toch waar religie over gaat? Bevrijding van het loden gewicht van je zelf. Maar hoe doe je dat met de opkomst van een nieuwe digitale religie. Pseudoreligieuze leiders als Elon Musk, Mark Zuckerberg en Raymond Kurzweil verkondigen een nieuw digitaal universum. Ze verlangen op een kinderlijke manier naar een virtuele plek waar mensen in 3D-ervaringen gezamenlijk kunnen leren, samenwerken en ontspannen. De echte en de virtuele wereld gaan samensmelten in het digitale universum. Ze willen definitief afscheid nemen van onze biologische uitrusting met beperkingen. Zij erkennen de evolutietheorie niet. Zij lijden aan bio-aversie. Het zijn escapisten die onze natuur ontvluchten. Het gemak waarmee ze denken onze evolutionaire erfenis te kunnen overstijgen getuigt van een infantiel techno-utopisme.

De mensmachine
Iedereen snapt dat deze begaafde technici en informatici iets te melden hebben. De miniaturising van de technologie is in volle gang. Ze exploiteren de spin off-effecten maximaal. Alle lof voor dit technologisch vernuft. Echt spannend is het niet. Zoals het gaat met een kinderlijke fantasie, is het een onbegrensd verlangen naar meer. Achter dit verlangen schuilt ook nog een businessmodel om uiteindelijk te komen tot een mensmachine. Ze streven naar radicale levensverlenging en noemen zichzelf transhumanist.

Bio-aversie
Deze ‘Einde van de dood verhalen’ kennen we natuurlijk al langer. De verhalen van de grote wereldgodsdiensten hebben als uitgangspunt de dood en het overstijgen van onze sterfelijkheid. Ook hier zie je bio-aversie. De evolutietheorie is ook lang ontkend door gelovigen. Gelukkig zie je bij vele gelovigen een kentering. Het is humoristisch om te zien als wereldvreemde, begaafde nerds steeds weer iets nieuws verzinnen om hun fantasieën te bevredigen. Wonen op Mars, de introductie van Metaverse, of jezelf invriezen in de hoop dat je je zelf ooit in het digitale universum kunt uploaden. Ze lijken zich los te maken van het evolutionaire ‘gewicht’, maar het loden gewicht van het digitale meetbare Zelf wordt alleen maar zwaarder.

Gemak dient de mens
Begrijp me niet verkeerd. De mens heeft technologie nodig. Dit is altijd zo geweest. Het gemak dient de mens en van handige toepasbare zaken die op de markt komen maak ik ook gebruik. Maar het is oppassen geblazen als de volgelingen van deze leiders weer ‘speeltjes’ over ons uitstrooien. Op de eerste plaats versterkt het onze ‘zittende’ levenswijze. En het levert geen bijdrage om de evolutionaire mismatch tussen onze bouw en de huidige technologische samenleving, die onze ‘gezondheid’ bedreigen, te doorbreken. Een groot bezwaar tegen de escapisten is dat ze niet snappen dat we ons in 21ste eeuw bezig moeten houden met een groene transformatie, incluis leefstijl, op aarde. Met de voeten op de grond zullen we met onze evolutionaire erfenis de ander en het andere (mens, dieren, aarde, natuur) onder ogen moeten zien. Met nieuw elan, zoals het nieuwe kabinet hoopt. Voor de gewone burger is er werk aan de winkel. Het elan zal dan ook van de gewone burger moeten komen. De escapisten en leefstijlcoaches leggen te weinig gewicht in de schaal.

Dr. Wim Hullegie, fysiotherapeut en wetenschapsfilosoof

6-1-2022
https://www.tkkr.nl/columns/het-loden-gewicht-van-het-digitale-zelf/

De kerstbomen zijn of worden overal alweer opgezet. Voor mij was voetballen op het schoolplein het hoogtepunt van de kerst in mijn jonge jaren. Het liefst ook op Eerste Kerstdag. Kerstmis associeer ik dus met voetbal. De Engelsen voetballen zich al decennialang de feestdagen door. En zo biedt de maand december mij altijd weer een beetje perspectief op dit aardse bestaan.
Ik weet heus wel dat het geen pas geeft om met je eigen voetbalassociaties te koop te lopen. Het zijn aangeleerde overtuigingen/associaties. De homo sapiens maakt gebruik van aangeleerde associaties/overtuigingen, die tegelijktijdig privé en collectief zijn. In de afgelopen pakweg 10.000 jaar hebben wij verschillende culturen ontwikkeld en bijvoorbeeld de godsdienst uitgevonden. Zo zijn er mensen die met door het christendom, islam of hindoeïsme verworven associaties leven. Het is onmogelijk om te leven zonder cultuur. In het dagelijkse bestaan heb je zingevingsroutes nodig om een beetje lol en betekenisgeving te kunnen delen met elkaar. Want dat is toch over het algemeen de gemene deler van de verschillende levensbeschouwingen: een beetje zin delen. Daarom ben ik ook zo blij met de uitvinding van het voetbal door de homo sapiens. Ik ervaar voetbal als een aantrekkelijke betekenisgevingsroute. Het verbindt mij met andere mensen en ik ontsnap op deze manier aan andere rituelen die mij minder troosten.

Drukzetten
Intussen haperen de rituelen rondom het Nederlands Elftal. Op de eerste plaats is het niet best wat het Nederlands Elftal laat zien qua voetbal. Het oogt allemaal nogal krampachtig. Ik ‘lees’ de wedstrijden zoals vele kenners. Conclusie: Ik mis gedoseerde georganiseerde druk op de tegenstander. En als ze het al met de mond belijden, voeren ze het in de praktijk niet uit. Druk zetten tijdens een simpel potje voetbal is natuurlijk niet zo moeilijk. Maar er moet interesse zijn om het uit te voeren.
De metafoor van het druk zetten in het voetbal kun je ook loslaten op de bestrijding van de huidige pandemie. De omgeving van het coronavirus moet onaantrekkelijk worden gemaakt, zodat verspreiding afneemt. Evolutionaire selectiedruk noemen virologen dit. Wereldwijd moeten we onafhankelijk van de associatie/overtuigingen samen druk zetten op het virus. Daarvoor zijn er een paar regels opgesteld die we moeten uitvoeren.

Leiderschap
Het is erg populair om Rutte en De Jonge een gebrek aan leiderschap toe te dichten en hen de desinteresse van ons burgers in de voeten te schuiven. Van Gaal, de trainer van het totale-mens-principe, doet hier ook aan mee door zich te mengen in een discussie over leiderschap. Maar het is nu niet het geschikte moment om de aard van het leiderschap ter discussie te stellen. We zitten nog jaren in een pandemie. Van Gaal had kunnen wijzen op het belang het uitvoeren van taken om resultaat te boeken. Hij had kunnen wijzen op de noodzaak om over je eigen belangen heen stappen. Om gewoonten en afspraken, gemaakt bij je achterban, tijdelijk te overstijgen. Desinteresse in de uitvoering is funest voor het resultaat. Dit had hij kunnen gebruiken om premier Rutte en minister De Jonge te steunen. Bij het bestrijden van de pandemie en het virus moeten we allemaal overstijgend denken. Inclusief de bondscoach van het Nederlands Elftal. Een gemiste kans voor open doel.

Dr. Wim Hullegie, fysiotherapeut en wetenschapsfilosoof

https://www.tkkr.nl/columns/voetbal-virus-en-drukzetten/

3 december – Wereld Gehandicapten Dag

In Nederland ligt ruim 1,7 miljoen kilometer aan ondergrondse infrastructuur. In Enschede hebben vaklui in het centrum met behulp van graafmachines de voor ons burgers onzichtbare problemen aan kabels en leidingen hersteld. De verkeershinder is weer voorbij. En dat is een mooi gegeven op deze 3e december 2021, Wereld Gehandicapten Dag. Twee miljoen Nederlanders hebben een beperking. Ze zijn bijvoorbeeld slechtziend, blind of doof, hebben een lichamelijke of verstandelijke beperking of psychische problemen. Sinds 2016 geldt het VN-verdrag Handicap ook in Enschede. Het doel van dit verdrag is dat de positie van mensen met een beperking verbetert. Maar ondanks de vele goede initiatieven voor mensen met een beperking is er nog veel werk te doen. De combinatie van de coronacrisis en de verkeershinder door de ondergrondse renovatie in het centrum heeft dit pijnlijk duidelijk gemaakt. De inclusieve samenleving is van het ene moment op het andere aan de kant geschoven.

Exclusieve samenleving
Onderzoeker en docent Mijke Hartendorp van de Hogeschool, zelf slechtziend, luidt de noodklok in de TC Tubantia van donderdag 11 november 2021. Schrijnend is het om te moeten constateren dat tijdens de coronacrisis mensen die blind zijn, slechtziend of doofblind, aan hun lot zijn overgelaten. In de winkels was het lastig voor iemand die visueel beperkt is om het desinfectie-apparaat te detecteren, laat de staan looproutes te traceren of een noodzakelijk bezoek aan een apotheker te realiseren. In het centrum van Enschede was de ellende dus schrijnend in het kwadraat. De omleidingen i.v.m. de reparaties van de infrastructuur in de bodem en corona veroorzaakten onbedoeld een exclusieve samenleving.

‘Mechanisch denken’
De onzichtbare defecten onder grond in Enschede zijn te repareren. Het centrum van Enschede is inmiddels weer toegankelijk. Maar de meeste beperkingen van veel medeburgers zijn niet te repareren. Het ‘mechanisch denken’ is noodzakelijk en prima bij een beperkt aantal gezondheidsproblemen. Maar het reparatiemodel is niet handig bij de meeste alledaagse gezondheidsproblemen.
Tegen de meeste ziekten en ouderdom is geen kruid gewassen. En dat zal voorlopig zo blijven: leven en ouderdom zijn twee kanten van dezelfde evolutionaire medaille. Toch worden wij burgers steeds weer verrast door de logica van de natuur. De coronacrisis legt de vinger op de zere plek van ons mechanische gezondheidssysteem. Met mechanische denken maak je de samenleving niet toegankelijk voor iedereen. Mensen met een beperking verdwijnen te vaak op de sociale schroothoop, net zoals defecte machines. Een samenleving met 2 miljoen laaggeletterden, 2 miljoen mensen met een beperking en 1 miljoen mensen met een zeldzame aandoening vraagt om een evolutionaire benadering om inclusief te zijn voor iedereen.

Evolutionair Denken
In de natuur, ons lichaam incluis, is het geheel meer dan de som der delen. De huidige organisatie van de zorg erkent geen evolutionaire samenhang tussen omgeving, functioneren en de mens. Dit vraagt heel snel om een injectie Vitamine EDED staat voor Evolutionair Denken. Daar hoeven we niet hoogdravend over te doen. Het is niet eens een nieuw inzicht dit ‘denken en werken’ vanuit het geheel. Hoe beter we de logica van de natuur begrijpen, hoe beter we met de natuur kunnen omgaan. De huidige crisis vraagt om een andere manier van organiseren om de toegankelijkheid op iedere plek voor iedereen met welke beperking dan ook te realiseren. Misschien is Midas Dekker de ideale vakminister voor het ministerie van VWS?

Dr. Wim Hullegie, fysiotherapeut en wetenschapsfilosoof

Foto: Jack Westerlaken/Studio New West

Foto: Jack Westerlaken/Studio New West
https://www.tkkr.nl/

#gehandicaptenzorg #enschede #fysiotheraptie #fylosofie #beperking #gehandicapt #hulp #zorg #corona #evolutionairdenken #minwvs

Tekst: Wim Hullegie, foto: FBK Games
Uit TKKR Magazine https://www.tkkr.nl/magazine.html, november 2021



Sifan Hassan is een fenomeen. Ze woont sinds 2008 in Nederland. In 2013 werd ze – genaturaliseerd tot Nederlander – Europees kampioen veldlopen voor atleten tot 23 jaar. Nu is ze een Olympisch kampioene (en inmiddels genomineerd voor de prestigieuze prijs ‘wereldatlete van het jaar’). Tijdens de afscheidsceremonie van de Olympische Spelen in Japan draagt zij vol trots de Nederlandse vlag. Voor het team.nl was het vanzelfsprekend dat zij dit ging doen. Geen discussie hierover. Toch leveren de prestaties gespreksstof op in de samenleving. Ze spiegelt ongewild drie maatschappelijke ‘randjes’ van (top)sport.

Sifan Hassan is een stoere atlete waar we als Nederlanders trots op zijn. Maar prestaties op de grenzen ‘van je kunnen’ gaan onvermijdelijk gepaard met klachten. De homo sapiens – al heet je Sifan Hassan – blijft in aanleg een matige atleet in
vergelijking met andere gewervelde zoogdieren. We zijn niet echt snel, we zijn niet sterk of super behendig. Er moeten onmenselijke trainingsuren gemaakt worden om er iets van maken. Er zijn atleten die dit opbrengen maar zonder klachten gaat dit echt niet.

Vlak voor de start van de 10 km tijdens de Olympische Spelen werd wereldkundig gemaakt dat een sportarts haar iedere dag heeft behandeld voor een raadselachtige blessure. Een atlete die in 8 dagen tijd 6 topprestaties levert is uiteraard niet geblesseerd. Dat ze klachten heeft lijkt me logisch. Maar iedere topsporter heeft allerlei klachten die medisch niet zijn te duiden. Het is dus een interessant fenomeen waarom een medicus met een academische achtergrond iedere dag Sifan Hassan moet behandelen. Is de sportarts te veel een supporter van Hassan geworden? Maximale betrokkenheid met behoud
van distantie is toch de gouden regel in de hulpverlening. Hopelijk horen we een keer van de sportarts hoe het precies zit. Hopelijk valt het mee.

DE (BIJ)ROL VAN DE TRAINER
Met haar prestaties agendeert Sifan Hassan de (bij)rol van de trainers in de (top)sportcultuur. Tegen de adviezen in heeft zij drie afstanden gelopen. Haar motto is: ik bepaal zelf mijn doelen wel en ze heeft groot gelijk. Natuurlijk zijn er trainers nodig. Ik zie ze meer als reisleiders op een leuke vakantiereis. Zeer handig maar niet per se noodzakelijk. Sandra Meeuwsen, oud topsporter en trainster schrijft in haar recente proefschrift over de misstanden in de topsport. Zij benoemt de keerzijde, waar de sport zich liever van afwendt: geweld, racisme, seksuele intimidatie, doping, matchfixing en ondermijning. Een voorbeeld van de beerput die zij opentrekt is het wangedrag van trainers in bijvoorbeeld de turnsport die nu aan het licht komt. De dwangmatige obsessieve en zwarte kant van trainers maakt ze met haar analyse helder. Dat wisten we natuurlijk al lang. Bizar gedrag van een reisleider accepteren we niet, maar van een trainer blijkbaar wel. Trainers schenden de gouden regel maximaal naderen met behoud van distantie’ te vaak. De professionalisering van de sport gaat ten koste van distantie. Het wordt tijd we sport weer gaan zien door olympische ogen: verbroedering zoals Sifan Hassan ons dat weer eens heeft laten zien en ervaren.

GEEN ECHTE MEDAILLE
Maar verbroedering is geen vanzelfsprekendheid. Ook de supporters hebben af en toe moeite om voldoende distantie te tonen. Soms voldoet de sporter niet aan het ideaalbeeld. Er zijn Nederlanders die de prestaties van Sifan Hassan niet waarderen en de medaille niet erkennen. Ze praat onvoldoende Nederlands en ze komt uit Ethiopië, is het verwijt. Gelukkig is er met veel verontwaardiging gereageerd op deze vervelende reacties en het niet erkennen van haar prestaties.
In het boek The Nature of Prejudice uit 1954 geeft psycholoog Gordon Allport een verklaring voor de getoonde verontwaardiging. De theorie heet de contacthypothese en is inmiddels bevestigd door herhaald onderzoek: Als mensen uit verschillende (etnische) groepen contact met elkaar hebben zorgt het voor minder vooroordelen en meer empathie. De angst voor ‘de ander’ neemt af en helpt het om de dingen vanuit het perspectief van iemand uit een andere groep te zien. Sporters brengen bij uitstek de contacthypothese in de praktijk. Dit betekent dat ze elkaar beter kennen en begrijpen, maar ook dat ze zich samen laten horen tegen onrecht. Supporters laten dit ook wel af en toe zien. Dit is een olympische gedachte en hoopvol. De Olympische Spelen zijn een prachtig familiefeestje voor de Homo Sapiens. Zelfs hulpverleners, trainers en supporters
met een bijrol zijn nodig. Maar Sifan Hassan is het gouden voorbeeld, een heldin en net iets sneller dan vele andere familieleden van de Homo Sapiens.

Wim Hullegie is fysiotherapeut en wetenschapsfilosoof

Foto: Sifan Hasan verbreekt het wereldrecord op de 10.000 meter tijdens de FBK-games in Hengelo in juni 2021.