Een patiënte van 75 jaar is tijdens de afspraak enorm aan het mopperen. Eén jaar geleden heeft ze een enkelfractuur opgelopen. Ze was al bekend met een artrotische enkel en heeft een schoenaanpassing gekregen die niet bevalt. “Ik baal enorm”, zegt ze, “ik kan nog steeds niet naar het winkelcentrum lopen dat ongeveer heen en terug 1 km behelst. En die drukpijn aan mijn grote teen gaat ook maar niet weg”. Ik liet de patiënte maar even uitrazen. Ondertussen kijk ik naar de enkel en de voet en combineer wat skills tijdens de behandeling zoals geassisteerd oefenen, uitleg geven over de beperking van de enkel en het nog een keer doornemen van de operatiemogelijkheden, voorgesteld door de chirurg.

Actieve rol patiënt

Ik resumeer met haar nog even de doelen die we een half jaar geleden  hebben geformuleerd. In mijn achterhoofd moet ik denken aan het proefschrift van Anita Stevens waarin ze aangeeft dat het belangrijk is om samen met de patiënt doelen te stellen. Maar ze heeft ook aangetoond dat het lastig is. 1 In de praktijk blijkt dit niet zo vanzelfsprekend. De Patiënt Specifieke Goalsetting door haar beschreven biedt de fysiotherapeut een handvat om het goal-setting proces te ondersteunen en de patiënt hierbij een actieve rol te geven. Het geven van een actieve rol aan de patiënt is ingewikkeld. Voor de fysiotherapeut, maar ook voor de patiënt. De half jaar geleden geformuleerde doelen zijn: weer fietsen binnen 3 maanden en 1000 meter lopen om zodoende de komende jaren er weer op uit te kunnen trekken.

Somberheid

Vandaag is de patiënte zelfstandig gekomen met de fiets.  “Realiseer je  wel dat je vooruit”, gaat zei ik. “Dat is waar ook. Je hebt gelijk. Dit vergeet ik wel eens”. “Ben je trouwens al bij de huisarts geweest? ” vraag ik vervolgens. De vorige keer had ze verteld dat ze haar man mist die 7 jaar geleden is overleden.  Het is stil in huis en ze raakt er niet aan gewend. In combinatie met de slechte enkel is  ze vaak somber en is ze helemaal klaar met die vervelende enkel. “Ik ga binnenkort toch maar een keer met mijn huisarts praten. Ik wordt heen en weer geslingerd. Soms ben ik somber, soms niet. Mijn kleindochter belde me vorige week op om een middagje de stad in te gaan. Het was een geweldige middag al was het in de rolstoel”.  

Richtlijn Fysiotherapie

“Als de schoen straks op maat  gemaakt is kun je misschien wel zonder rolstoel met je kleindochter de stad in”, zeg ik. “Dat zou fijn zijn”, zegt ze. “Ik ben blij dat ik vandaag  geweest ben voor een afspraak. Trouwens je lijkt wel een psycholoog”. “Ik een psycholoog?” antwoord ik haar. “Ja, ik voel me beter dan toen ik kwam”, zegt de patiënte. “Nee hoor, ik ben geen psycholoog, maar we hebben samen realistische doelen besproken. Dit is volgens de nieuwe richtlijnen fysiotherapie!” Anita Stevens schrijft in haar proefschrift dat  er nog tijd nodig is om te komen tot een ‘ware’ patiënt/cliëntgerichte attitude, waarin de fysiotherapeut én de patiënt samen praten en beslissen over en terugkomen op geformuleerde  doelen in het leven.
Is fysiotherapie zonder het gebruik van de PSG eigenlijk wel  fysiotherapie? Ik zal het Anita Stevens eens voorleggen. 

1 Dr. Anita Stevens. Ready for goal setting? From a patient-specific instrument to an integrated method in physiotherapy’. 2017.